Dete’ya hoş geldiniz. Bu yazımızda merak ettiğiniz “Herkes ilik verebilir mi” konusunu sizin için araştırdık.
Herkes İlik Verebilir mi?
Kayseri’nin kışları sert olur. Sabah camdan baktığımda buhar gibi sisin şehrin üstüne çöktüğünü görürüm. O görüntü bile insanın içini biraz ağırlaştırır. Sonra kahvemi alırım, defterimi açarım ve yazmaya başlarım. Çünkü bazı şeyleri sadece düşünmek yetmiyor, yazmak gerekiyor. İçimde bir yerde hep aynı soru dönüp duruyordu o günlerde: Herkes ilik verebilir mi?
Bunu ilk kez yüksek sesle sormam, aslında hiç planlamadığım bir gün oldu. Hastane koridorunda.
Koridorun Sessizliği
O gün Kayseri Şehir Hastanesi’nin koridorunda yürürken her şey fazla sessizdi. Sessizlik bazen iyi gelir derler ama o gün sessizlik, insanın omzuna ağır bir şey gibi çöküyordu. Yanımda arkadaşım vardı, çocukluk arkadaşım… Adını bile yazarken içim sıkışıyor. Onu o halde görmek kolay değildi.
Doktorun söyledikleri hâlâ kulağımda yankılanıyor: “Uygun donör bulunması gerekiyor.”
O an hiçbir şey anlamamıştım. Sanki kelimeler Türkçe ama anlamları başka bir dildeydi. Sadece “donör” kelimesi kalmıştı aklımda. Sonra biri fısıldar gibi söyledi: “ilik nakli.”
İşte o an içimde bir şey kırıldı. Sessizce kendime sordum: Herkes ilik verebilir mi?
İlik Bağışı Düşüncesi İlk Başta Nasıl Gelir?
Bilmediğim Bir Dünyaya Giriş
O güne kadar ilik bağışı benim için uzak bir kavramdı. Kan bağışını duymuştum, trombosit bağışını az çok biliyordum ama ilik… Sanki başka bir dünyanın işi gibiydi.
Sonra öğrendim ki bu aslında çok daha derin bir konuymuş. Sadece bir “bağış” değil, birinin hayatına doğrudan dokunmak demekmiş.
Evde oturup internetten araştırdığımda karşıma çıkan bilgiler beni hem umutlandırdı hem de korkuttu. Çünkü her şey bu kadar ciddi olunca insan ister istemez kendini sorguluyor: “Ben yapabilir miyim?”
Korku ve Umut Arasında
Bir yandan arkadaşım için umut arıyordum, bir yandan da bu sürecin içinde kendimi hayal ediyordum. Açık konuşmam gerekirse korktum. İlik vermek… kulağa ağır geliyor. İnsan kendi bedeninden bir parça verecekmiş gibi hissediyor.
Ama sonra bir cümleye rastladım: “Kök hücreler vücudun kendini yenileyebilen parçalarıdır.”
Bu cümle biraz içimi rahatlattı. Ama yine de zihnimde aynı soru vardı: Herkes ilik verebilir mi? Yoksa bu sadece çok küçük bir grubun yapabileceği bir şey mi?
Arkadaşımın Hikâyesi
Onun adı Mehmet’ti. Çocukluğumdan beri tanıdığım, birlikte bisiklete bindiğim, yaz tatillerinde aynı sokakta sabahlara kadar oynadığım biri. Hastalık onun hayatına sessizce girmişti. İlk başta kimse anlamamıştı bile.
Yorgunluk, halsizlik, sık hastalanma… Basit şeyler gibi görünüyordu. Ta ki bir gün doktorlar gerçeği söyleyene kadar.
Hastane odasında onu ilk gördüğümde gözlerimi kaçırdım. Çünkü güçlü bildiğim biri artık çok farklı görünüyordu. Ama o bana gülümsedi. İşte o gülümseme, o anı asla unutamıyorum.
“Buluruz bir yol,” dedim. Ne kadar inandım bilmiyorum ama söylemek zorundaydım.
İlik Bağışı Gerçeğiyle Yüzleşmek
Gönüllü Donör Olmak
Hastaneden çıktıktan sonra ilk işim bağış merkezine gitmek oldu. Kayıt yaptırmak için uzun bir form doldurdum. Adım, yaşım, sağlık bilgilerim… Hepsi sıradan şeylerdi ama o an hepsi çok önemli görünüyordu.
Görevli kadın bana şöyle dedi: “Sizi veritabanına ekliyoruz. Uygun eşleşme olursa çağrılırsınız.”
O an içimde garip bir his vardı. Sanki bir şey yapmışım ama aslında hiçbir şey yapmamışım gibi.
Yine aynı soru döndü kafamda: Herkes ilik verebilir mi? Yoksa sadece şanslı olanlar mı bu sürecin parçası olabilir?
Uygunluk Meselesi
Sonra öğrendim ki ilik bağışı herkes için uygun değilmiş. Kan grubu, doku uyumu, genel sağlık durumu… Bir sürü kriter varmış.
Bu beni biraz hayal kırıklığına uğrattı. Çünkü yardım etmek istiyorsun ama bedenin buna izin vermeyebilir. Bu düşünce ağır geliyor insana.
Bir akşam defterime şunu yazmışım: “İyilik yapmak istiyorsun ama vücudun bazen sana engel oluyor.”
O yazıyı bugün okusam hâlâ içim burkulur.
Bekleyiş
Günler geçti. Hastaneye gidip gelmeler, doktor görüşmeleri, umutlu ama belirsiz konuşmalar… Her şey birbirine karışmıştı.
Bir telefon bekliyorduk. Sadece bir telefon. O telefon her şeyi değiştirebilirdi.
Her sabah uyanınca ilk yaptığım şey telefonuma bakmaktı. Bildirim var mı diye kontrol ediyordum. Yoktu.
Ve her gün aynı soru zihnimde biraz daha büyüyordu: Herkes ilik verebilir mi, yoksa bazı hayatlar sadece beklemek zorunda mı?
İnsan Olmanın Ağırlığı
Bir Haber Beklemek
Bir gün hastanede Mehmet’in yanına gittiğimde onu biraz daha farklı gördüm. Daha sessizdi. Normalde çok konuşurdu ama o gün sadece tavana bakıyordu.
“Bir şey olacak mı?” dedi bana.
Cevap veremedim. Çünkü cevabım yoktu.
O an insan olmanın ne kadar ağır bir şey olduğunu düşündüm. Sadece yaşamak değil, beklemek, umut etmek, korkmak… Hepsi aynı anda oluyordu.
Umutla Yorgunluk Arasında
Bir yandan umut etmek istiyorsun, bir yandan yoruluyorsun. Umut etmek bile bazen yoruyor insanı.
Gece eve döndüğümde defterimi açtım. Şöyle yazmışım: “İnsan bazen yardım etmek istiyor ama hiçbir şey yapamamanın ağırlığı daha büyük oluyor.”
Cevap Gelmeyince
Aradan haftalar geçti. Uyumlu donör bulunamadı. O cümleyi duyduğumda içimden bir şey koptu.
O an fark ettim ki bazı soruların cevabı sadece biyolojik değilmiş. Bazı cevaplar kaderle, zamanla, şansla ilgiliymiş.
Ve yine aynı soru: Herkes ilik verebilir mi? Hayır… herkes veremiyor. Ama herkes umut olabilir mi? Belki de evet.
“Herkes ilik verebilir mi” hakkındaki meraklarınızı giderebildiysek ne mutlu bize. Dete ailesi olarak her zaman yanınızdayız!
İlik Bağışı Üzerine Kalan Düşünceler
Mehmet hâlâ tedavi görüyor. Bazen iyi günleri oluyor, bazen zor. Ama her görüşmemizde bana hâlâ gülümsüyor.
Ben ise artık ilik bağışına farklı bakıyorum. Sadece tıbbi bir süreç değil bu. İnsanların birbirine tutunma biçimi.
Bir gün uygun bir eşleşme bulunur mu bilmiyorum. Ama bildiğim bir şey var: Bu süreç bana insan olmanın ne demek olduğunu öğretti.
Kayseri’nin soğuk bir akşamında defterime son bir cümle yazıyorum: “Bazen yardım edememek bile insanı değiştirebiliyor.”
Ve o soru hâlâ içimde yaşıyor. Ama artık cevabı tek bir kelime değil. Daha karmaşık, daha gerçek, daha insanca.
Buna da Göz Atın: Hangi tavuk çok yumurtlar ?